ARCHIEF
Gijs Frieling
Winnaar 2009 Cobra Kunstprijs Amstelveen
Expositie 'Vernacular Painting'
Het bestuur van de Stichting Cobra Kunstprijs Amstelveen maakt bekend dat de Cobra Kunstprijs 2009 is toegekend aan de beeldend kunstenaar Gijs Frieling.
Prijsuitreiking, opening, boekpresentatie
De prijswinnaar exposeert vanaf 26 september in het Cobra Museum Museum voor Moderne Kunst met de installatie 'Vernacular Painting', die speciaal voor deze expositie werd gemaakt. De expositie wordt op vrijdag 25 september om 17.30 uur geopend door Dr. A.H.E.M. Wellink, president van de Nederlandsche Bank. Tijdens deze openingsbijeenkomst wordt aan Gijs Frieling de Cobra Kunstprijs Amstelveen uitgereikt en vindt de presentatie plaats van het begeleidende boek met dezelfde titel, over het werk van Frieling.
De in 2005 ingestelde Cobra Kunstprijs Amstelveen wordt tweejaarlijks uitgereikt en bestaat uit een bedrag van 10.000 euro, een publicatie en een tentoonstelling in het Cobra Museum. De prijs werd eerder toegekend aan Joost Conijn (2005) en aan Johannes Schwartz (2007).
De Cobra Kunstprijs Amstelveen wordt uitgereikt aan een in Nederland woonachtige beeldend kunstenaar die vernieuwend werk maakt dat getuigt van engagement. Het juryrapport over de toekenning van de prijs aan Gijs Frieling wordt op de openingsbijeenkomst openbaar gemaakt.
Gijs Frieling (1966, Amsterdam)
In de afgelopen jaren heeft Frieling een volstrekt eigen positie in de schilderkunst ingenomen. Geïnspireerd door uiteenlopende bronnen, zoals volkskunst maar bijvoorbeeld ook door het werk van Donald Judd, maakt hij tegelijk kleine en ruimtevullende schilderingen. In eerder werk onderzocht hij de actualiteit en betekenis van de christelijke iconografie. Dit onderzoek heeft hij inmiddels afgesloten. Tegenwoordig schildert hij in tempera, op doek of op papier en maakt hij wand- en plafondschilderingen. Kleurrijke schilderingen die planmatig zijn opgebouwd in ritmische patronen met gestileerde plantmotieven en dierfiguren. Zijn werkwijze is methodisch volgens nauwkeurig bepaalde schilderkunstige handelingen.
'Vernacular Painting'
Gijs Frieling bouwt in de expositiezaal een binnenruimte, een langwerpige besloten zaal met meerdere ingangen. De binnen en buiten wanden worden door hem en zijn assistenten beschilderd. Het zijn ornamentele schilderingen van planten, dieren, kolommen en strikken die enerzijds de architectuur bevestigen en tegelijkertijd de ruimte van sfeer veranderen. Ze vormen de achtergrond voor schilderijen, tekeningen en borduurwerken. 'Vernacular Painting' toont tien grote schilderijen uit de afgelopen vijftien jaar, alsmede enkele kleine schilderijen en borduurwerken waaronder replica's van onder andere René Daniëls, Philip Guston en Donald Judd. Er staat een tafel met daarop boeken met bronnenmateriaal. Ook wordt er een film getoond waarin het ontstaansproces van 'Woodchapel', een beschilderde houten 'schuur' die hij samen met William Speakman heeft gemaakt, te zien is. Frieling probeert de dingen waarvan hij houdt in een grote samenhang bij elkaar te brengen.
Mensen moeten zich welkom voelen door de sfeer van de ruimte en alles rustig kunnen bekijken. Tegelijkertijd wordt een gevoel van onuitputtelijkheid opgeroepen. "Mijn werk is een poging om de ontwikkeling van de schilderkunst als een eenheid voor te stellen waarbinnen de verschillen tussen decoratieve schilderkunst, volkskunst, religieuze schilderkunst, 'hoge kunst' en avant-garde slechts contextueel zijn. Schilderkunst is visuele kennis en tegelijkertijd een opeenstapeling van handelingen. Ik wil deze reflectieve en performatieve aspecten een gelijkwaardige plaats geven."
Juryrapport prijswinnaar 2009
Gijs Frieling
De Cobra Kunstprijs Amstelveen wordt tweejaarlijks uitgereikt aan een in Nederland woonachtige beeldende kunstenaar die vernieuwend werk maakt dat getuigt van engagement. De naam van de prijs reflecteert de band met de beide initiatiefnemers, de gemeente Amstelveen en het Cobra Museum voor Moderne Kunst in Amstelveen. De prijs bestaat uit een geldbedrag van 10.000 euro en een tentoonstelling met publicatie in het Cobra Museum.
Namens het bestuur van de Stichting Cobra Kunstprijs Amstelveen heeft de jury het genoegen de Cobra Kunstprijs Amstelveen 2009 toe te kennen aan Gijs Frieling.
Gijs Frieling (1966, Amsterdam) heeft zich in de afgelopen jaren een volstrekt eigen positie in de schilderkunst verworven. Geïnspireerd op zulke uiteenlopende bronnen als volkskunst uit Hindeloopen en het werk van Donald Judd maakt hij niet alleen kleine schilderijen op doek, maar ook grootschalige muurschilderingen, vaak in samenwerking met een team van assistenten. Deze collectieve werkwijze is een belangrijk onderdeel van Frielings programmatische benadering van de schilderkunst, waarin het primaat van de individuele expressie wordt gerelativeerd.
Werd zijn vroegere werk nog beheerst door een onderzoek naar de actualiteit van christelijke iconografie, de kleurrijke schilderingen die hij tegenwoordig maakt zijn planmatig opgebouwd uit ritmische patronen, gestileerde bloemmotieven en dierfiguren. De repeterende grondfiguren of ‘kingdoms’, zoals Frieling ze noemt, representeren een blauwe distel, bespikkelde duiven, varens, rozenbottels. De decoratieve schilderingen herinneren aan middeleeuwse frescoschilderkunst. Ze creëren een parallel universum dat Frielings verwondering over de oorsprong en de evolutie van het leven weerspiegelt. Het opbrengen van de verf is hier een methodische handeling die oefening en concentratie vergt, vergelijkbaar met kalligrafie. De muurschilderingen zijn slechts een kort bestaan beschoren. De schilderkunst is hier een instrument voor een tijdelijke interventie, die de ervaring van de ruimte en de architectuur ingrijpend verandert.
‘A Mon Seul Désir’ (2008), onlangs te zien in het Bonnefantenmuseum van Maastricht, is een muurschildering die vele tientallen vierkante meters beslaat. In de installatie waren ook meubels uit de museumcollectie opgenomen en een grote legvitrine met boeken en objecten die iets van Frielings referenties verduidelijken - van boeken over traditionele boereninterieurs tot natuurkundige modellen die zijn grootmoeder maakte. Het werk is exemplarisch voor de ideeënrijkdom achter Frielings werk, waar kunst, wetenschap, religie en folklore vervlochten zijn. Bewust onmodieus, profileert Gijs Frieling zich als een schilder van de herhaling, de rite, die onveranderlijke waarden een verrassend nieuw gezicht geeft.
Sommigen herkennen in het werk van Gijs Frieling een restauratieve agenda. Anderen zien het juist als een voorbode van nieuwe ontwikkelingen, waarbij communiteit en spiritualiteit sleutelbegrippen zijn. Hoe men het werk van Frieling ook benadert, met zijn geprononceerde reflecties op kunst en kunstenaarschap nodigt de schilder uit tot discussie: over de functie van de kunstenaar in de hedendaagse samenleving, over de waarde van traditie en vernieuwing, over iconografie en universele beeldtaal, over expressie en aspiratie - kwesties die hij niet alleen aankaart als schilder, maar ook als directeur en programmeur van het kunstenaarsinitiatief W139 in Amsterdam.
De jury is geboeid door de sensuele schoonheid van Gijs Frielings werk en geprikkeld door de ongebruikelijke kunstopvattingen die eraan ten grondslag liggen. Zoals de schilders van Cobra zich keerden tegen de heersende mores in de kunst, zo is Gijs Frieling op zijn eigen manier een uitzonderlijk kunstenaar die tegen de stroom in roeit. In andere opzichten is Frieling weer een tegenpool van de Cobrakunst. Zijn revolte is er een van bezinning, niet van verzet, van mantra’s in plaats van jazz. Zijn engagement met de kunst en haar betekenis voor de samenleving getuigt echter van een zelfde onafhankelijkheid van geest die ten grondslag lag aan visionaire projecten als ‘New Babylon’.
Graag willen wij de Stichting Cobra Kunstprijs Amstelveen danken dat zij deze prijsuitreiking mogelijk hebben gemaakt, mevrouw Marieke Sanders-ten Holte, voorzitter, en de heren Eelco Dijk en John Vrieze. Een woord van dank ook aan de gemeente Amstelveen.
Gijs Frieling feliciteren wij van harte met de prijs.
De jury
Dominic van den Boogerd (directeur De Ateliers), voorzitter
Hedwig Fijen (directeur Manifesta)
Xander Karskens (conservator De Hallen)
Amstelveen, 25 september 2009.
Johannes Schwartz
Winnaar 2007 Cobra Kunstprijs Amstelveen
'Paintbox'
De Cobra Kunstprijs Amstelveen, ingesteld in 2005, is bestemd voor beeldend kunstenaars die innovatief werken en het experiment niet uit de weg gaan.
De winnaar van dit jaar, Johannes Schwartz (München, 1970) is zo'n kunstenaar.
Hij exposeert van 24 november 2007 tot en met 13 januari 2008 in het Cobra Museum voor Moderne Kunst Amstelveen een speciaal voor deze gelegenheid ontwikkelde wandinstallatie met een keuze uit eerder en geheel nieuw werk.
Johannes Schwartz maakt foto's, maar beperkt zich niet tot de mores van de fotografie. Hij werkt samen met grafische vormgevers en architecten en presenteert zijn werk steeds opnieuw in een verrassende vorm.
De tentoonstelling 'Paintbox' bevat twee primeurs. De eerste is een terplekke in het Cobra Museum uitgevoerde wandinstallatie; een exacte naschildering van de foto 'Rembrandt' (2005) die Schwartz maakte van het deel van de wand waarop tot de verbouwing Rembrandt's meesterstuk de 'Nachtwacht' prijkte in het Rijksmuseum Amsterdam. De andere primeur is de serie foto's in groot formaat van de kunstopslag van een ministerie ('Kunstarchief', 2007). Naast dit nieuwe niet eerder getoonde werk worden foto's geëxposeerd uit de serie 'Van Gogh' (2002).
Deze expositie in het Cobra Museum, een bijdrage aan de publicatie van de hand van de kunstenaar en een geldbedrag van 10.000 euro maken deel uit van de Cobra Kunstprijs. De Cobra Kunstprijs Amstelveen werd twee jaar geleden voor de eerste keer toegekend aan Joost Conijn; hij toonde in hetzelfde jaar twee films. Johannes Schwartz ontvangt de Cobra Kunstprijs Amstelveen op vrijdag 23 november; dan zal de jury tevens haar bevindingen bekendmaken.
Sinds de Cobra Kunstprijs in april 2007 aan hem werd toegekend doet Johannes Schwartz nog opvallender van zich spreken. Onlangs vonden enkele exposities van zijn werk plaats, waarmee de kunstenaar veel indruk maakte. Schwartz' kunstenaarscarrière neemt in 1998 een vlucht met de foto's van in- en exterieurs van kinderhutten, gevolgd door foto's van interieurs toebehorend aan blinden, behandelkamers van psychiaters en opnamen van jagershutten (2002). In deze en latere reeksen werkt hij volgens een vast stramien: het onderwerp wordt bepaald en daarna uitgediept. Hoewel de interieurfoto's registraties zijn van een aangetroffen situatie, ogen ze als nauwkeurig geënsceneerde constructivistische opstellingen.
De serie 'Blindenzimmer' toont foto's van kamers die bewoond worden door blinden. Schwartz heeft de woonkamers weergegeven alsof hij er met de camera op de tast is rondgegaan. 'Rembrandt' (2005) toont de lege plek op de muur van de weggehaalde 'Nachtwacht', een soort van random schildering met een leeg gat dat uitzicht lijkt te geven op een abstract oneindig uitspansel.
Zien en zichtbaar maken zijn ook de 'core business' van het kunstmuseum. Voor het Cobra Museum ontwikkelde Johannes Schwartz een wandinstallatie die het tentoonstellen en zien van kunst als thema heeft.
Johannes Schwartz speelt met de conventies van verschijnen en verdwijnen en hun narratieve dimensie. Fotografie als middel voor het weergeven van verschillende mogelijke realiteiten.
Publicaties
Ter gelegenheid van de expositie verschijnt een publicatie uit de 'High series' van de hand van de kunstenaar, in samenwerking met vormgevers collectief Experimental Jetset. Deze uitgave maakt deel uit van de Cobra Kunstprijs Amstelveen en is alleen in het Cobra Museum verkrijgbaar (zolang de voorraad strekt).
De recente uitgave 'Das Prinzip' die verscheen bij de gelijknamige tentoonstelling van Johannes Schwartz bij galerie Van Zoetendaal is verkrijgbaar in de museumwinkel (Expositie 'Das Prinzip', Keizersgracht 488, Amsterdam, t/m 10 november a.s.).
Juryrapport prijswinnaar 2007
Johannes Schwartz
De Cobra Kunstprijs Amstelveen, ingesteld in 2005, is bestemd voor beeldend kunstenaars die innovatief werken en het experiment niet schuwen. De winnaar van dit jaar, Johannes Schwartz (München, 1970), is zo'n kunstenaar. Hij maakt foto's, maar beperkt zich niet tot de mores van de fotografie. Hij werkt samen met grafische vormgevers en architecten en weet zijn werk steeds opnieuw in een verrassende vorm te presenteren. Speciaal voor deze gelegenheid ontwikkelde Johannes Schwartz een bijzondere wandinstallatie waarin eerder werk een plaats heeft gekregen naast nieuwe werken.
Johannes Schwartz is een kunstenaar die in de afgelopen jaren voornamelijk in de luwte van de hectische kunstwereld heeft gewerkt. Wars van de waan van de dag en met vasthoudendheid heeft hij een bescheiden maar overtuigend oeuvre ontwikkeld. Zijn foto's, gegroepeerd in series, zijn op het eerste gezicht niet spectaculair - interieurs, landschappen, voorwerpen. Pas op het tweede gezicht blijkt dat er iets bijzonders aan de hand is. Veel van deze fotoseries raken aan de kern van de beeldende kunst: het zien en het zichtbaar maken, en gaan dus impliciet ook over de vraag wat onzichtbaar is en buiten beeld blijft.
Zo omvat de serie Blindenzimmer (2001) foto's van kamers die worden bewoond door blinden. Hoe ziet een kamer eruit van iemand die niet kan zien? Hoeveel lampen branden daar? Johannes Schwartz heeft de woonkamers weergegeven alsof hij er met de camera als het ware op de tast is rondgegaan. Alle stoffen en materialen vragen erom te worden aangeraakt; zelfs het zwart van de fotoafdrukken is vettig. De jury, begin dit jaar op atelierbezoek bij de kunstenaar in Amsterdam-Noord, was van de fysieke en conceptuele kwaliteiten van dit werk onder de indruk.
Zien en zichtbaar maken zijn natuurlijk ook de 'core business' van het kunstmuseum. Voor het Cobra Museum maakte Johannes Schwartz een tentoonstelling die het tentoonstellen van kunstwerken zelf tot onderwerp maakt. Met name het zwervende bestaan van kunstwerken komt aan de orde, de onophoudelijke verplaatsing van schilderijen, sculpturen en foto's van en naar expositieruimtes, museumzalen en depots.
De tentoonstelling heeft de vorm van een installatie die een lange wand beslaat. De wand is geschilderd in het groen waarmee de zalen van het Amsterdamse Rijksmuseum waren beschilderd, net voor daar de renovatie begon. Vanzelfsprekend zijn voor de verbouwing alle kunstwerken weggehaald en op de plek waar Rembrandts Nachtwacht hing, is te zien hoe een deel van de muur achter het schilderij onbeschilderd is gebleven. Waarschijnlijk hing het enorme schilderij iets naar voren gekanteld aan de wand, want in de linker- en rechterbovenhoek is namelijk te zien hoe de technische dienst met een verfrollertje nog net een stukje achter het schilderij heeft kunnen meenemen. Hun voorgangers, die een andere kleur hebben gebruikt, reikten blijkbaar nog iets verder. Zo is op de ereplaats van het Rijksmuseum een mysterieuze hemelboog ontstaan die de stille getuige is van het verdwenen meesterwerk. Van dit gapende gat maakte Johannes Schwartz een foto, getiteld Rembrandt (2005). De situatie is nu gereconstrueerd op de wand van het Cobra Museum. De betekenis is daarmee dubbelzinnig geworden: de witte vlek herinnert niet alleen aan het verdwenen schilderij van Rembrandt maar ook aan het ontbrekende fotowerk van Schwartz.
Naast de witte vlek hangen foto's uit de reeks Kunstarchief (2007), bestaande uit opnamen van stellingkasten vol ingelijste kunstwerken. Ook hier zijn de kunstwerken niet te zien, we zien alleen de zijkant van hun houten en metalen lijsten, die een prachtig ritme van diagonalen opleveren binnen de horizontalen en verticalen van de magazijnstellingen. Overigens openbaart zich hier het fenomenale talent van de kunstenaar om in zijn vaak frontale foto's de suggestie van een ondiepe ruimte in evenwicht te brengen met een vlak en grafisch beeldontwerp.
Op dezelfde wand, aan de andere kant, hangen de drie foto's die Schwartz in 2002 maakte tijdens een expositie in het Van Gogh Museum. Het zijn drie soortgelijke, maar verschillende opnamen van drie soortgelijke, maar verschillende portretten die Vincent van Gogh in 1889 heeft geschilderd van Madame Roulin, beter bekend als 'La Berceuse'. Ook hier blijft het kunstwerk grotendeels buiten beeld en wordt de aandacht gevestigd op kadrering (van het schilderij, van de tentoonstellingsruimte, van de foto) en de filmische aspecten van de opeenvolging van beelden. Steeds zijn we ons bewust van het geheel waarvan we alleen maar een fragment te zien krijgen, steeds knaagt het besef dat ons cruciale scènes worden onthouden.
Dat is wat deze tentoonstelling laat zien: geen Rembrandt, geen Van Gogh, geen kunstcollectie. Johannes Schwartz is een magiër die het kunstwerk laat verschijnen en verdwijnen - opdat wij ons realiseren dat het belangrijkste altijd buiten beeld gebeurt, verborgen voor onze blikken. Nooit was het afwezige zo pregnant aanwezig als in deze foto's.
Speciale vermelding tenslotte verdient de publicatie die Johannes Schwartz bij deze expositie heeft gerealiseerd in samenwerking met het vormgeverscollectief Experimental Jetset - een publicatie gebaseerd op foto's van talrijke schilderspaletten uit China, wat beschouwd mag worden als een knipoog naar zowel de ezelschilderkunst van Cobra als de actuele Chinese kunst die nu in het museum is te zien.
Zo speelt de expositie van Johannes Schwartz een meesterlijk en subtiel spel met de kunst van het zien en het zichtbaar maken in de context van het kunstmuseum. De jury is bijzonder verheugd over deze speelse, spannende, gelaagde en intelligente tentoonstelling. In Johannes Schwartz eert de jury een bijzondere kunstenaar die een grotere bekendheid bij het publiek verdient.
Joost Conijn
Winnaar 2005 Cobra Kunstprijs Amstelveen
Amstelveen, 17 oktober 2005
De nieuwe Cobra Kunstprijs Amstelveen is toegekend aan de kunstenaar Joost Conijn. Conijn is hiermee de eerste winnaar van deze belangwekkende prijs op het gebied van beeldende kunst. In het kader van de kunstprijs worden twee opzienbarende films van Joost Conijn gepresenteerd in het Cobra Museum.
De Cobra Kunstprijs Amstelveen wordt tweejaarlijks uitgereikt aan een in Nederland woonachtige beeldend kunstenaar die vernieuwend werkt en het experiment zoekt.
De Cobra Kunstprijs Amstelveen 2005 wordt op 8 november a.s. om 17.30 uur uitgereikt.
Het vertrekpunt voor het werk van Joost Conijn is zijn fascinatie voor andere werelden, anders dan de westerse cultuur om ons heen. Reizen zit hem als een onbedwingbare behoefte in het bloed, net als zijn hang naar het avontuur. Elke reis ontvouwt zich als een aaneenschakeling van onvoorziene gebeurtenissen. Juist in het onbekende zit de potentie. Wezenlijk is de directe uitwisseling met de lokale mensen die hij onderweg ontmoet. Zijn voertuig vormt een onmiddellijke intermediair. De ligfiets in India, het vliegtuig in de Sahara, de hout auto in Oost Europa vormden de aanleiding voor sympathiserende acties en bizarre situaties. Zijn wederwaardigheden legt hij vast op video.
Hout Auto (2002) is een film over een reis met een auto van hout, hout is ook de brandstof waar de auto op rijdt. Een zoektocht naar hout stippelt de route van de reis uit. Conijn koerst richting de bossen van Oost Europa, raakt verzeild in onherbergzame gebieden, verblijft twee dagen in Tsjernobyl en ontmoet archaïsche vormen van bestaan. De auto maakt overal vrienden. De mensen blijken hier allemaal hout te sprokkelen om straks de winter door te komen. En als ze pauzeren en picknicken in het gras tussen de bloeiende vruchtenbomen, slaan ze de taalbarriëre in de lucht door hem te laten delen in hun brood met verse kaas.
Siddieqa, Firdaus, Abdallah, Soelayman, Moestafa, Hawwa en Dzoel-kifl (2004) zijn zeven kinderen uit een autochtoon Nederlands gezin dat leeft naar de leer van de islam. De jongste is drie, de oudste veertien jaar oud. Ze wonen onder de rook van Amsterdam aan de rand van een gekraakt haventerrein. De film volgt de kinderen bij hun verkenningen van het ruige gebied dat bouwrijp wordt gemaakt voor oprukkende bedrijfspanden. Elke dag ondernemen de wolfskinderen een onnavolgbare ontdekkingstocht. Ze maken hutten, strippen een caravan, vinden een boom. Op een dag trekken ze eropuit om een bezoek te brengen aan de snoep- en worstschappen van de benzinepomp, het eerste station van de beschaving.
De kinderen groeien op in grote vrijheid, ongemoeid door de conventies van het maatschappelijk manifest. Ongedwongen geven ze inhoud aan hun spel. Maar tegenover hun autonomie bestaat het reële gevaar van uitsluiting. De film is meer dan een kritisch vertoog over autonomie; een ode aan de poëzie van het ongerijmde.
BoekBegin maart verscheen bij Uitgeverij Valiz het boek "Joost Conijn, Ijzer & Video". Ontwerp Roosje Klap ism Joost Conijn. De publicatie werd mede ondersteund door de Stichting Cobra Kunstprijs Amstelveen. Verkrijgbaar voor &euro 29,50 in de museumwinkel. ISBN-13 978-90-78088-04-2.
Juryrapport prijswinnaar 2005
Joost Conijn
De Nederlandse kunstenaar Joost Conijn krijgt vandaag de eerste Cobra Kunstprijs Amstelveen uitgereikt voor zijn kunstenaarschap.
De Cobra Kunstprijs wordt uitgereikt aan een kunstenaar die zich volgens de jury op indringende wijze een beeldtaal heeft eigen gemaakt die refereert aan de dynamische beweging van Cobra in de vijftiger jaren. Waarom zult u zich afvragen? Volgens de jury drukt het werk van Joost Conijn een typische Nederlandse vrijheidsbeleving uit, het zoeken naar een alternatieve leefstijl die een bevestiging lijkt te zijn van een in ons land lange traditie van democratische tolerantie.
In de context van de recente roerige maatschappelijke ontwikkelingen die juist deze voornoemde kwaliteiten van de Nederlandse identiteit op losse schroeven zet, lijkt het werk van Joost Conijn een extra boodschap mee te geven. De jury prijst de kunstenaar voor de moed en de wijze waarop hij in de film "Siddieqa, Firdaus, Abdallah, Soelayman, Moestafa, Hawwa en Dzoel-kifl" uit 2004 begrippen als etniciteit, religie en autoriteit in kaart brengt, als een kunstenaar die niet buiten de maatschappij leeft, maar zich beweegt in een wereld die hij tot zijn kunst maakt.
In een andere hier in het museum getoonde film toont Conijn ons een beeld van Midden Europa en de genegenheid die hij ontvangt als hij als road movie documentairemaker met zijn zelfgebouwde en op houtgestookte auto zijn archaïsche reis maakt. In deze film "Hout Auto" genaamd uit 2002, toont Conijn ons de ongekunstelde betrokkenheid van de vreemdelingen die hij tijdens zijn reizen door Tsjechië, Hongarije, Slowakije en Roemenië ontmoet en hem helpen bij het vervolgen van zijn reis en het voeden van zijn op hout gestookte auto. De interactie die hier uit voortvloeit is de rode draad in zijn film en toont ons een inzage in het plattelandsleven van Midden Europa.
Veel hedendaagse jonge kunstenaars reageren vanuit maatschappelijke bewogenheid. In hun werk komt dat naar voren, variërend van aandacht voor het lot van het individu tot zorg over een problematiek op mondiale schaal. Bij een dergelijke nadruk op sociale aspecten is het noodzakelijk om bij de beoordeling van het kunstenaarschap onderscheid te maken tussen waarachtig gevoelde noodzaak enerzijds en een houding van belerend moralisme anderzijds. De jury was bij het zien van de films van Joost Conijn direct overtuigd van de waarachtige drive achter zijn ambitieuze projecten. De kunstenaar maakt deel uit van de wereld die hij toont, kunst en leven vallen bij hem samen. Met een jongensachtige zelfverzekerdheid stelt hij algemeen geaccepteerde opvattingen aan de kaak, bijvoorbeeld over de suprematie van het maatschappelijke boven het individuele of de potentiële voordelen van alternatieve oplossingen ten opzichte van technologische hoogstandjes. In zijn andere film: "Vliegtuig" uit 2000 laat hij zien dat vindingrijk knutselen een maatschappelijke dimensie kan hebben, waarin het onpersoonlijke fabriekstechniek voorbijstreeft.
Dat de jury de prijs toekent aan Joost Conijn komt mede omdat zijn kunstenaarschap verwantschap toont met de ideologie van de Cobra-groep, die zich ook liet leiden door idealen over maatschappelijke ongebondenheid en het gebruik van alternatieve beeldmiddelen om een gedachtegoed uiteen te zetten.
Met het toekennen van de Cobraprijs aan de kunstenaar en filmmaker Joost Conijn hoopt de jury de toon te hebben gezet voor de toekomstige criteria van deze Amstelveense kunstprijs.
Ik dank mijn medejuryleden John Vrieze, Alexander Strengers en Bert Jansen voor hun toewijding en het bestuur van de Stichting Cobra Kunstprijs Amstelveen voor het vertrouwen in ons.
Onze felicitaties en dank gaan uiteraard uit naar Joost Conijn, die deze eerste prijs in ontvangst heeft willen nemen en een compacte tentoonstelling van zijn werk hier in het museum heeft geïnstalleerd. Wij zien uit naar het boek waaraan ook de Cobraprijs deelneemt en dat in het aanstaande voorjaar gepubliceerd zal worden.
Amstelveen, 8 november 2005
Ontwerp en techniek:
www.davdigital.com
www.routecraft.com
